Lân nung chảy và supe lân, khi nào nên dùng loại nào?

Nhiều bà con khi ra cửa hàng vật tư nông nghiệp vẫn phân vân giữa lân nung chảy và supe lân, phần vì hai loại có giá gần nhau, phần vì chưa rõ khác biệt thực sự nằm ở đâu. Thực tế không có loại nào tốt hơn tuyệt đối, mỗi loại phù hợp với một tình trạng đất và mục đích sử dụng khác nhau.

Khác nhau ngay từ cách sản xuất

Lân nung chảy được làm bằng cách nung chảy quặng apatit cùng quặng secpentin ở nhiệt độ cao rồi làm lạnh đột ngột, không dùng axit trong quá trình sản xuất. Supe lân thì ngược lại, được tạo ra bằng phản ứng giữa quặng lân với axit sunfuric, cho ra loại phân có tính axit và tan nhanh trong nước. Chính sự khác biệt trong cách sản xuất này quyết định gần như toàn bộ tính chất khác nhau giữa hai loại phân.

Tốc độ tan và cách bón khác nhau

Supe lân tan ngay trong nước, cây hấp thu được rất nhanh, nên thường dùng để bón thúc khi cây cần phản ứng dinh dưỡng tức thời. Nhược điểm là trên đất dốc hoặc vùng mưa nhiều, phần lân tan nhanh dễ bị nước cuốn trôi trước khi cây kịp hấp thu hết. Lân nung chảy tan chậm, chỉ tan trong môi trường axit yếu do rễ cây tiết ra, nên phù hợp bón lót, ngấm dần vào đất và phát huy tác dụng suốt cả vụ thay vì chỉ trong thời gian ngắn.

Nên chọn loại nào theo tính chất đất

Với những vùng đất chua vốn phổ biến ở miền núi phía Bắc và Tây Nguyên, lân nung chảy vừa cung cấp dinh dưỡng vừa cải tạo đất, nên thường được ưu tiên hơn cho mục tiêu canh tác lâu dài.

Theo cây trồng và mục đích sử dụng

Cây ngắn ngày như rau màu, ở giai đoạn cần thúc nhanh để ra hoa kết trái, thường hợp với supe lân vì tác dụng tức thời. Cây lâu năm trên đất chua như cà phê, chè, cao su hay cây ăn trái vùng đồi lại phù hợp hơn với lân nung chảy, vì cần một nền đất khỏe và ổn định qua nhiều năm chứ không chỉ một vụ. Trong thực tế, nhiều nhà vườn phối hợp cả hai, bón lót lân nung chảy đầu vụ để cải tạo nền đất, sau đó bón thúc thêm supe lân hoặc NPK vào giai đoạn cây sinh trưởng nhanh.

Không có loại nào tốt hơn tuyệt đối

Chọn lân nung chảy hay supe lân nên dựa vào tình trạng đất thực tế của vườn nhà mình hơn là theo thói quen hay lời quảng cáo. Bà con có thể đo thử pH đất theo cách đã nói ở bài trước, nếu đất chua dưới 5,5 thì lân nung chảy sẽ phát huy tác dụng rõ hơn, còn đất trung tính có thể linh hoạt dùng supe lân cho các đợt bón thúc.

Hiểu rõ khác biệt giữa hai loại lân là nền tảng để dùng phân đúng mục đích. Bài tiếp theo sẽ đưa bà con đến tận nhà máy, xem quặng apatit Lào Cai được nung chảy thành bao phân như thế nào trước khi đến tay người trồng.